تنظیمات استایل سایت

انتخاب نوع نمایش

  • Full
  • Boxed

انتخاب رنگ

  • skyblue
  • green
  • blue
  • coral
  • cyan
  • eggplant
  • pink
  • slateblue
  • gold
  • red

درد مزمن لگنی (به انگلیسی: pelvic pain) دردی است که ۶ ماه یا بیشتر طول کشیده باشد و با قاعدگی ارتباطی نداشته باشد.

محل این درد می‌تواند دیوارهٔ قدامی شکم، کف لگن یا کمر باشد. شدت آن به حدی است که باعث اختلال عملکرد بیمار شده و انجام درمان‌های طبی یا جراحی را ضروری می‌سازد.

علائم

  • درد شدید و مداوم یا درد متناوب
  • بی‌قراری (از درد)
  • درد تیز یا دل‌پیچه و کرامپ
  • احساس فشار و سنگینی در ناحیه لگن

علاوه بر این‌ها ممکن‌است بیمار از موارد زیر شکایت داشته‌باشد:

  • درد حین آمیزش
  • درد حین اجابت مزاج
  • درد بعد از نشستن طولانی مدت

علل و تشخیص‌ها

چسبندگی

بیماری التهابی لگن (PID)، آندومتریوز، بیماری التهابی روده و نیز جراحی قبلی، همگی می‌توانند از علل چسبندگی باشند اما با این حال در ۵۰ درصد موارد ممکن است نتوان هیچ پدیدهٔ مستعد کنندهٔ مشخصی را در فرد شناسایی کرد.

درمانِ چسبندگی ممکن است باعث چسبندگی بیشتر شود ضمن اینکه از بین بردن چسبندگی‌ها تأثیر قابل توجهی در تسکین درد ندارد.

آندومتریوز

وجود بافت غدد یا استرومای رحم، در محلی غیر از رحم که شایع‌ترین جا حفره لگن است و عوارضی برای فرد مبتلا به همراه دارد.

بین وسعت آندومتریوز و میزان دردی که ایجاد می‌کنند ارتباط مستقیمی وجود ندارد و دیده شده هرچه وسعت آندومتریوز کمتر باشد درد بیمار بیشتر است.

درد ناشی از آندومتریوز می‌تواند پیش از قاعدگی، در حین قاعدگی یا حتی پس از آن ادامه یابد.

تشخیص قطعی آندومتریوز با لاپاراسکوپی و نمونه برداری از نقاط آندومتریوز و تأیید پاتولوژی بافت است.

درمان طبی:

  • ضد التهابی‌های غیر استروئیدی (Nsaid)
  • داروهای پیشگیری از بارداری (OCP)
  • دانازول: علائم مردانه ایجاد می‌کند مثل کلفتی صدا که غیرقابل بازگشت است.
  • پروژستین
  • آنالوگ GNRH: غیرفعال کردن تخمدان از بالا (علائم یائسگی کاذب). عوارض آن گرگرفتگی، سردرد، خشکی واژن و پوکی استخوان است.
  • در موارد مقاوم به درمان از روش‌های جراحی استفاده می‌شود، اگر فرد قصد بارداری در آینده داشته‌باشد جراحی لاپاراسکوپیک و در غیر اینصورت هیسترکتومی یا اووفرکتومی (بسته به علت زمینه‌ای) به بیمار توصیه می‌شود.

با قطع درمان نقاط آندومتریوز برمی‌گردند.

مشکلات اسکلتی عضلانی

شرایط و بیماری‌هایی که بر استخوان‌ها، مفاصل و بافت همبند (سیستم عضلانی اسکلتی) تأثیر گذاشته مانند فیبرومیالژیا، تنش عضلانی کف لگن، التهاب مفصلی ناحیه شکم (فتق) و حتی تروما و آسیب ممکن است منجر به درد لگن مزمن شود.

بیماری التهابی لگن

درد حاد ناشی از التهاب و اتساع لوله‌های فالوپ.

هیدروسالپنکس یا لوله‌های فالوپ پر از مایع، گاهی برای ماه‌ها و سال‌ها باقی می‌مانند و سبب درد مزمن لگن می‌شوند.

درمان طبی با آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود.

سندرم درد احتقانی لگن

بیمار از درد مبهمی شکایت دارد که در طول روز تشدید می‌شود. همچنین ممکن‌است دیس پارونیا یا درد پس از آمیزش نیز توسط بیمار ذکر شود.

درمان با مدروکسی پروژسترون، OCP، آگونیست GNRH انجام می‌شود و در صورت نیاز می‌توان جراحی کرد.

سندروم رودهٔ تحریک پذیر(IBS)

۱۵ درصد بزرگسالان را درگیر می‌کند.

به صورت درد یا احساس ناراحتی راجعهٔ شکم (برای حداقل سه ماه در طول سال) که حداقل از ۶ ماه قبل شروع شده باشد و با حداقل دو معیار از معیارهای زیر همراه باشد:

  1. برطرف شدن درد به دنبال اجابت مزاج
  2. شروع به همراه تغییر در دفعات اجابت مزاج
  3. شروع به همراه تغییر در قوام مدفوع (اسهال یا یبوست)

برای درمان در موارد اسهال از داروهای ضداسهال و مسکن و در موارد یبوست از فیبرها، ملین‌ها می‌توان استفاده کرد.

در موارد درد پیچشی شکم از ضد افسردگی سه حلقه‌ای، NSAID، آنتی کولینرژیک، مهارکنندهٔ کانال کلسیم و در برخی موارد اپیوئیدها می‌توان استفاده کرد.

سندروم بقایای تخمدان

این سندروم در اثر برداشت ناکامل بافت تخمدان در زمان اوفورکتومی ایجاد می‌شود که در زنان یائسه با درد مزمن لگن همراه می‌باشد.

در صورت طبیعی بودن FSH و LH می‌توان به این سندروم مشکوک شد.

برای تشخیص می‌توان با استفاده از کلومیفن یا آگونیست GNRH تخمدان را تحریک کرد بعد با سونوگرافی تخمدان تحریک شده را مشاهده کرد.

درمان به کمک جراحی صورت می‌گیرد.

درد با منشأ رحمی

۱۸ درصد هیسترکتومی‌ها در آمریکا به علت درد مزمن لگن انجام می‌شود. از علل درد با منشأ رحمی می‌توان موارد زیر را ذکر کرد:

  1. آدنومیوز: وجود غدد آندومتر در میومتر. مشاهدهٔ نواحی غیر هموژن در دیوارهٔ رحم.
  2. آندومتریت مزمن: به علت عفونت
  3. میوم دژنره (در صورتی که میوم علائم دردناک نداشته باشد به سمت بدخیمی نمی‌رود)
  4. سندروم درد واریس لگن
  5. IUD

شایع‌ترین اندیکاسیون هیسترکتومی در دردهای مزمن لگنی آندومتریوز می‌باشد.

دیسمنوره (قاعدگی دردناک):

قاعدگی دردناک یک اختلال ژنیکولوژیک شایع است که ۶۰ درصد زنان در قاعدگی‌شان تجربه می‌کنند.

دیس منورهٔ اولیه: درد قاعدگی بدون پاتولوژی لگنی.

دیسمنوره ثانویه: قاعدگی دردناک همراه با پاتولوژی زمینه‌ای.

دیسمنورهٔ اولیه در ۱–۲ سال اول پس از قاعدگی شروع می‌شود یعنی وقتی سیکل‌های با تخمک‌گذاری شروع شوند و تا ۴۰ سالگی نیز ممکن است باقی بماند.

دیسمنورهٔ ثانویه سال بعد از بلوغ بروز می‌کند و می‌تواند همراه سیکل‌های بدون تخمک‌گذاری هم باشد.

علل زمینه ای دیسمنوره ثانویه:

  • آندومتریوز
  • آدنومیوز
  • اندومتریت تحت حاد
  • PID
  • آی‌یودی مسی
  • کیست‌های تخمدان
  • ناهنجاری‌های مادرزادی لگن
  • استنوز سرویکس

درد لگنی یک تشخیص کلی است که بسیاری از علل اختصاصی تر از اتیولوژی های تولید مثل، گوارشی و ادراری تا درد میوفاشیال و سندرم عصب گیرافتاده را شامل می شود . 12 – 20 درصد زنان در آمریکا، دچار درد لگنی مزمن هستند . علل غیر ژنیکولوژیک درد مانند سندرم روده تحریک پذیر، سیستیت بینابینی، سندرم میوفاشیال دیواره ی شکم یا کف لگن یا نوروپاتی معمولا نادیده گرفته می شوند  اما از علل شایع درد مزمن لگن هستند .

این بیماران غالبا افسرده و مضطرب می باشند و زندگی زناشویی، اجتماعی و شغلی آن ها آشفته است . حدود 60 – 80 درصد بیمارانی که به دلیل درد مزمن لگنی تحت لاپاراسکوپی واقع می شوند فاقد هر گونه اختلال پاتولوژیک داخل صفاق می باشند. رابطه ی بین درد و پاتولوژی نظیر اندومتریوز، چسبندگی یا احتقان وریدی وجود ندارد و دران با عود درد همراه است .

پلاستیسیته سیستم عصبی یا تغییرات در پردازش سیگنال ممکن است در حفظ حالت درد مزمن دخالت داشته باشند . تغییرات تطبیقی در سیستم عصبی مرکزی و محیطی زمینه را برای allodynia (درد ناشی از یک محرک غیر دردناک)، هیپرآلژزی، و وسیع شدن فیلد پذیرش درد و واکنش های رفلاکس غیر طبیعی در عضلات اطراف فراهم می سازد .

طناب نخاعی محل مهمی برای مکانیسم های Bating مانند برانگیختگی، مهار، همگرایی و جمع آوری تحریکات عصبی است.

علل دردهای مزمن لگنی

بررسی درد مزمن لگنی

در اولین ویزیت بیمار باید اخذ تاریخچه کامل درد شامل ماهیت درد، محل، انتشار، شدت، فاکتورهای تشدید کننده و تسکین دهنده، تاثیر سیکل قاعدگی، استرس، کار، ورزش، مقاربت و ارگاسم و مقاربت و ارگاسم، زمینه ی برانگیخته شدن درد، تلفات اجتماعی و شغلی ناشی از درد، صورت گیرد.

باید از بیمار در مورد علائم خاص برخی از انواع پاتولوژی ها سوال شود:

  • ژنیتال (خونریزی واژینال غیرطبیعی، ترشح، دیس منوره، دیس پارونی، ناباروری)
  • انتروکولیک (یبوست، اسهال، نفخ، دفع مدفوع خونی و ارتباط درد و تسکین درد با دفع مدفوع)
  • عضلانی-اسکلتی / نوروپاتیک (تروما، تشدید درد به هنگام فعالیت یا تغییرات وضعیتی
  • اورولوژیک (فوریت ادرار، تکرر ادرار، شب ادراری، سوزش ادرار، بی اختیاری ادرار، هماتوری)
  • سایکولوژیک (تشخیص های قبلی، بستری در بیمارستان و داروها، اختلالات فعلی افسردگی، اضطرابه بانک شامل افکار خودکشی، ترومای عاطفی، فیزیکی یا جنسی)

با انجام تست Carnett درد منشاء گرفته از دیواره ی شکم از درد احشایی افتراق داده می شود. در این تست، بروسی شکم با عضلات سفت شده (با بلند کردن سر از وضعیت درازکش یا بالا بردن پاها در حالت صاف) انجام می شود این مانور درد ناشی از دیواره شکم را تشدید کرده و درد احشایی را کاهش می دهد.

عوامل سایکولوژیک

تاریخچه درد باید شامل سابقه سایکولوژیک قبلی یا فعلی مشتمل بر فاکتورهای سایکولوژیک؛ سابقه قبلی فعلی سومرفتار فیزیکی، جنسی یا عاطفی؛ سابقه بستری شدن به دلایل روانپزشکی اقدام به خودکشی و وابستگی به مواد شیمیایی باشد. سوء رفتار با کودکان به طور اعم و سوء رفتار جنسی به طور اخص، ریسک فاکتورهای درد مزمن لگن می باشند. ارزیابی فیزیکی کامل همراه با مرور بر فاکتورهای سایکولوژیک ضروری است

دستگاه تولیدمثل

اندومتریوز و چسبندگی شایع ترین یافته ای هستند که در ارزیابی لاپاراسکوپیک درد مزمن لگن، شناسایی می شوند .

بیماران دارای پاتولوژی واضح ژنیکولوژیک نظیر کیست های خوش خیم یا بدخیم تخمدان، فیبروم های رحمی بزرگ که به لیگامانهای پشتیبان و سایر ساختارهای سوماتیک دست اندازی کرده اند، یا شل شدگی قابل توجه لگن را باید با توجه به بیماری زمینه ای تحت بررسی و درمان قرار داد.

دکتر سهیلا هاشمی جراح و متخصص زنان و زایمان، با استفاده از روش های تشخیصی و درمانی مجهز به بررسی بیماری ها و جراحی های زیبایی زنان می پردازد و از بروز عوارض زیاد جلوگیری می کند. جهت مشاوره با متخصص زنان و زایمان خوب در اصفهان می توانید با شماره 09132708982 تماس بگیرید یا به آدرس اینستاگرام دکتر سهیلا هاشمیمراجعه نمایید.

اندومتریوز

اندومتریوز در 15-40 درصد بیمارانی که به علت درد مزمن لگن، لاپاراسکوپی می شوند، شناسایی می گردد . در نتیجه ی واکنش التهابی خفیف توسط اندومتریوز، در طول زمان، بین ارگان های لگنی، چسبندگی رخ می دهد .

بین محل بیماری و علائم درد و همچنین بین انسیدانس یا شدت درد و مرحله ی بیماری ارتباطی وجود ندارد .

30 – 50 درصد بیماران علی رغم مرحله ی بیماری، فاقد در می باشند . بطور مشابه، 40 – 60 درصد بیماران، بدون توجه به مرحله ی بیماری، هیچگونه تندرستی در معاینه ندارد . با این وجود نفوذ اندومتریوز به عمق لگن، و درگیری سپتوم رکتوواژینال و روده، رحم و مثانه، قویا با درد همراه است . چسبندگی های لگنی مرتبط با اندومتریوز پیشگویی کننده ی درد لگنی هستند .

تولید پروستاگلندین و سیتوکین ممکن است مسئول ایجاد درد شدیدی باشد که در بری مبتلایان به فرم خفیف بیماری دیده می شود .

ایمپلنت های اندومتریوزی دارای منابع عصبی و عروقی هستند که ممکن است به حساس سازی CNS و تداوم درد حتی بعد از درمان جراحی کمک کنند .

سندرم درد مرتبط با اندومتریوز، به دردی گفته می شود که به اندازه کافی به درمان طبی و جراحی پاسخ نمی دهد (خصوصا در موراد بیماری جزئی و خفیف) .

چسبندگی

چسبندگی های مشاهده شده در هنگام لاپاراسکوپی، اغلب در همان قسمتی از شکم واقعند که منبع درد لگنی در آنجا می باشد . با این وجود نه محل اختصاصی (یعنی ساختارهای آدنکسی، صفاق جداری یا احشایی یا روده) و نه تراکم چسبندگی ها با وجود علائم مرتبط با درد ارتباط ندارند .

بیشتر زنان دچار چسبندگی، قبلا تحت یک عمل جراحی و احتمالا آسیب به ساختمانهای دیواره ی شکم قرار گرفته اند و ممکن است همین، عامل درد آنان باشد. دیواره ی شکم باید به دقت از نظر منابع میوفاشینال یا نورولوژیک درد مورد بررسی قرار گیرد .

تشخیص

در صورت رد علل درد و نتیجه یمنفی ارزیابی های سایکولوژیک، لاپاراسکوپی تشخیصی توصیه می شود . مینی لاپاراسکوپی، با استفاده از بی حسی موضعی برای انجام “نقشه برداری آگاهانه درد” می تواند محل چسبندگی های اختصاصی مربوط به درد لگن را تعیین نماید . مانیپولاسیون چسبندگی های لگنی و آپاندیسی سبب ایجاد درد لگن می شوند .

درمان

نقش سببی چسبندگی در ایجاد درد لگن مشخص نیست و جراحی به ایجاد چسبندگی بیشتر و احتمالا آسیب ارگان منجر می شود . بنابراین لیز چسبندگی ها، مگر در صورت وجود انسداد نسبی متناوب روده یا نازایی توصیه نمی شود .

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به بهترین متخصص زنان در اصفهانمراجعه نمایید.

دسته بندی : زنان و زایمان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *